Wyprzedzanie z prawej strony – wolno czy nie? Co mówią przepisy?

Wyjaśniamy, kiedy taki sposób wyprzedzania jest zgodny z przepisami.

Wyprzedzanie to zarówno jeden z najczęściej wykonywanych, jak i obciążonych największym ryzykiem manewrów na drodze. Z tego powodu przepisy drogowe ściśle określają, w jakich sytuacjach i kiedy można wyprzedzać innych uczestników ruchu. Jednym z kontrowersyjnych zagadnień jest wyprzedzanie z prawej strony. Wielu kierowców często zastanawia się, czy taki manewr jest w ogóle dozwolony. A więc – oto co wolno, a czego nie.

Do wyprzedzania jest przeznaczony lewy pas

Przede wszystkim należy zacząć od tego, że w Polsce obowiązuje ruch prawostronny. To oznacza, że kierowcy powinni poruszać się przede wszystkim pasem prawym i tylko w szczególnych sytuacjach, zjeżdżać na lewą stronę. Z tego powodu w „Prawie o ruchu drogowym” istnieje jasne rozróżnienie między pasem lewym, który ma służyć do wyprzedzania, a pasem prawym, na którym kierowcy powinni przede wszystkim poruszać się podczas jazdy. Główną funkcją lewego pasa jest umożliwienie pojazdom wyprzedzanie tych jadących prawym. Niestety, na naszych drogach bywa z tym różnie.

W przypadku, gdy lewy pas jest zajęty, przede wszystkim należy zachować szczególną ostrożność. „Jazda na zderzaku” albo „poganianie kierowcy światłami” w celu zmuszenia go do zmiany pasa są absolutnie zabronione. Gdy na drodze trafi się patrol, który dostrzeże takie zachowanie, może się to skończyć słonym mandatem.

Wyprzedzanie z prawej strony – czy jest legalne?

Zgodnie z polskim prawem, wyprzedzanie z prawej strony jest dozwolone, ale tylko w ściśle określonych sytuacjach. Jest ono możliwe na drogach, które spełniają określone warunki:

• Na drogach jednokierunkowych, jednojezdniowych z wyznaczonymi pasami ruchu. Jeśli droga posiada wyznaczone pasy ruchu i jest to droga jednokierunkowa, wyprzedzanie z prawej strony jest dozwolone, o ile nie ma zakazu wyprzedzania. W tym przypadku kluczowym jest zapis o wyznaczeniu pasów ruchu liniami.
• Na drogach ekspresowych i autostradach. W przypadku autostrad oraz dróg ekspresowych, wyprzedzanie pojazdów poruszających się na lewym pasie jest legalne. W tym przypadku również musi być spełniony warunek, że na wskazanym odcinku nie ma zakazu wyprzedzania.
• Na drogach jednojezdniowych, dwukierunkowych z wyznaczonymi pasami ruchu. Na drogach jednojezdniowych, także w terenie zabudowanym, możliwe jest wyprzedzanie z prawej strony, jeśli droga posiada dwa pasy ruchu w jednym kierunku. Poza terenem zabudowanym droga taka musi posiadać co najmniej trzy pasy ruchu przeznaczone do jazdy w tym samym kierunku.
• Gdy wyprzedzamy pojazd szynowy (tramwaj, trolejbus), który porusza się po torowisku biegnącym po jezdni.

Warto o tym pamiętać, bo mandaty za nieprawidłowe wyprzedzanie to 1000 zł i 3 punkty karne, a od 1 stycznia 2025 roku 8 punktów karnych.

Inne sytuacje, w których można wyprzedzać z prawej strony

Istnieją konkretne sytuacje, w których wyprzedzanie z prawej strony jest dozwolone:

• Pojazd sygnalizuje skręt w lewo. Jeśli pojazd przed nami sygnalizuje zamiar skrętu w lewo, wówczas wyprzedzanie go z prawej strony jest dozwolone i często jest to jedyna bezpieczna opcja wykonania tego manewru. Wyprzedzanie pojazdu skręcającego w lewo z jego lewej strony jest kategorycznie zabronione!
• Ronda i skrzyżowania z pasami ruchu. Wyprzedzanie z prawej strony jest również dozwolone na rondach, ale tylko wówczas, gdy są na nich wyznaczone pasy ruchu.

Jednocześnie, w tego typu sytuacjach zawsze należy zachować szczególną ostrożność.

Kiedy kategorycznie nie wolno wyprzedzać z prawej strony

Istnieją również przypadki, w których wyprzedzanie zarówno z prawej, jak i lewej strony jest całkowicie zabronione. Oto one:

• Na skrzyżowaniach, przejazdach dla pieszych i rowerzystów. Wyprzedzanie, jest zabronione w rejonie skrzyżowań, przejść dla pieszych lub przejazdów rowerowych, szczególnie w obszarze, gdzie ruch nie jest kierowany.
• Na przejazdach kolejowych i tramwajowych. Tu także zabronione jest wyprzedzanie – na samych przejazdach oraz bezpośrednio przed nimi.

Podsumowując, wyprzedzanie z prawej strony jest dozwolone w wielu sytuacjach. Często nie stanowi ono problemu podczas jazdy na drogach ekspresowych, autostradach, drogach jednojezdniowych z wyznaczonymi pasami ruchu. Trzeba jednak pamiętać o tym, że kierowcy często nie są przyzwyczajeni, że mogą być wyprzedzani z prawej strony. Element zaskoczenia może spowodować, że nagle będą chcieli zjechać na prawy pas. Wtedy nie trudno o wypadek. Warto zawsze zachować ostrożność, a także kierować się zasadą unikania ryzykownych manewrów na drodze.