Ronda mają kierowcom ułatwiać życie, a – niestety – często bywa, że je utrudniają.
Marcin Klimkowski
Przybywa ich nie tylko w Polsce, ale w Europie w ogóle. W ostatnich latach buduje się je u nas na potęgę, bo rozwiązują wiele problemów dotyczących płynności coraz większego natężenia ruchu samochodów.
Jazda przez rondo wciąż sprawia problem wielu kierowcom. Nie tylko dlatego, że nie każde skrzyżowanie o ruchu okrężnym, które wygląda jak rondo, jest rondem, jeśli chodzi o sposób poruszania się po nim i o przepisy dotyczące pierwszeństwa przejazdu, obowiązujące podczas jazdy przez rondo. O wszystkim decydują znaki pionowe i poziome, do których kierowcy muszą się stosować. Nie ma mowy o jeździe na pamięć.
Ronda wymyślono, aby zapewnić bezpieczeństwo uczestnikom ruchu drogowego poprzez zredukowanie liczby punktów konfliktu między pojazdami. Minimalizują one ryzyko zderzeń czołowych i bocznych. Z jednej strony spowalniają ruch, z drugiej – umożliwiają płynną zmianę kierunku jazdy, bez konieczności zatrzymywania się.
W polskim prawie o ruchu drogowym ronda nie są wyróżnione jako specjalny rodzaj dróg, są po prostu skrzyżowaniami o ruchu okrężnym, gdzie ruch odbywa się po wyznaczonym pasie lub pasach wokół centralnej wyspy. Od rond odchodzą drogi w różnych kierunkach. Pojazdy poruszają się po rondzie w tym samym kierunku – w krajach o ruchu lewostronnym przeciwnie do wskazówek zegara, a w krajach o ruchu prawostronnym zgodnie ze wskazówkami zegara.
Podstawowe rodzaje rond
Możemy spotkać różne rodzaje rond – jednopasmowe, wielopasmowe i spiralne. Skrzyżowania o ruchu okrężnym różnią się między sobą wieloma zmiennymi – liczbą pasów ruchu (jedno-, dwu-, trzypasmowe), owego ruchu organizacją (spiralne, turbinowe, podwójne, półturbinowe) oraz wielkością (małe, średnie, duże) i oznakowaniem (ronda równorzędne i z pierwszeństwem przejazdu), a także kształtem (np. rondo „psia kość”).
- rondo jednopasmowe
Skrzyżowanie o ruchu okrężnym z jednym pasem ruchu. Rodzaj mini ronda spowalniającego ruch, skrzyżowanie z wyspą na środku, spotykane najczęściej w małych miejscowościach i w obszarze zabudowanym. Rondo jednopasmowe może być rondem równorzędnym – wówczas kierowca wjeżdżający ma pierwszeństwo przed pojazdami nadjeżdżającymi z lewej strony, lub rondem z pierwszeństwem przejazdu oznaczonym znakiem A-7 (ustąp pierwszeństwa) – wtedy kierowca musi ustąpić pierwszeństwa pojazdom na rondzie.
- rondo dwupasmowe
Skrzyżowanie o ruchu okrężnym z dwoma pasami ruchu wokół centralnej wyspy. Aby jechać prosto lub w prawo, zajmuje się dowolny pas, a aby jechać w lewo, tylko lewy. Zmianę pasa należy sygnalizować kierunkowskazem, a zjeżdżając pamiętać o ustąpieniu pierwszeństwa.
- rondo trzypasmowe
Skrzyżowanie o ruchu okrężnym z trzema pasami ruchu wokół centralnej wyspy. Rzadko spotykane ze względu na wielkość, ale skutecznie poprawia przepustowość i płynność ruchu. Można spotkać je w miejscach o dużym natężeniu ruchu pojazdów. Zasady poruszania się po trzypasmowym rondzie są identyczne, jak po dwupasmowym. Do poruszania się w prawo lub prosto służą wszystkie pasy, do poruszania się w lewo, skrajny lewy. Na rondzie można dowolnie zmieniać pasy, pamiętając o sygnalizacji kierunkowskazem i ustąpieniu pierwszeństwa. Jeśli pasy są oddzielone linią ciągłą, wtedy jego zmiana jest zabroniona.
Na rondzie trzypasmowym można dowolnie zmieniać pasy
- rondo podwójne
Układ dwóch sąsiadujących ze sobą skrzyżowań o ruchu okrężnym. Ruch na każdym rondzie odbywa się niezależnie. Rondo podwójne buduje się w miejscach, w których istnieje zbyt wiele dróg wyjazdowych, by obsłużyło je pojedyncze rondo.
- rondo turbinowe
Skrzyżowanie o ruchu okrężnym z różną liczbą pasów – w teorii skomplikowane, ale w ruchu intuicyjne i bardzo bezpieczne oraz poprawiające płynność ruchu. Na rondzie turbinowym pojazdy są kierowanie na okrężnie biegnące pasy ruchu, które kierują je do odpowiedniego wyjazdu. Nie ma możliwości zmiany pasa ruchu, a pasów wokół centralnej wyspy są najczęściej 2 lub 3.
Rondo turbinowe jest jednym z bardziej bezpiecznych skrzyżowań m.in przez to, że jest bezkolizyjne
- rondo półturbinowe
Skrzyżowanie łączące cechy tradycyjnego i turbinowego ronda. Część pasów kieruje na odpowiednie wyjazdy i nie ma możliwości ich zmiany, a część pozwala na zmianę pasów po zasygnalizowaniu zamiaru i zwróceniu uwagi na ustąpienie pierwszeństwa.
Rondo półturbinowe stosuje się z reguły w miejscach o średnim natężeniu ruchu
- rondo spiralne
Skrzyżowanie o ruchu okrężnym z pasami jak spirale. Kierowcy jadący w prawo zajmują prawy pas, a jadący w lewo – lewy. Zmiana pasa nie jest konieczna.
- rondo „psia kość” lub biszkoptowe
Skrzyżowanie o ruchu okrężnym z wydłużoną wyspą centralną, zbudowane w taki sposób ze względu na wymogi terenu. Nie ma sygnalizacji i znaków, obowiązują na nim identyczne zasady, jak na skrzyżowaniu równorzędnym. Jest tanie i proste w budowie.
- rondo równorzędne
Skrzyżowanie o ruchu okrężnym bez znaków drogowych, będące w rzeczywistości okrężnym odpowiednikiem skrzyżowania równorzędnego. Ma różną liczbę pasów, które można zmieniać lub nie (wyznacza to przerywana bądź ciągła linia między pasami). Obecnie bardzo rzadko budowane.
- rondo z sygnalizacją świetlną
Skrzyżowanie o ruchu okrężnym, na którym ruch reguluje sygnalizacja świetlna. Przy wyłączonej sygnalizacji na takim rondzie obowiązują zasady wyznaczone przez zasadę ruchu prawostronnego, odpowiednie znaki drogowe pionowe i poziome (pasy ruchu).
- rondo z przejazdem tramwajowym
Skrzyżowanie o ruchu okrężnym, przez które przechodzą (najczęściej przez jego środek, z odnogami w różnych kierunkach) linia lub linie tramwajowe. Tory mogą przebiegać przez środek ronda, wzdłuż krzywizny ronda, a także krzyżując się z drogami dojazdowymi. Zasady poruszania są takie, jak na powyższych rondach, z jedną zasadą nadrzędną – tramwaj znajdujący się na rondzie ma pierwszeństwo przed innymi pojazdami.
