Tylko dobra umowa kupna-sprzedaży samochodu ma moc prawną

Każda umowa powinna zawierać elementy odpowiednie do charakteru zawieranej transakcji, które nadają jej moc prawną.

Maciej Ziemek

19 mar, 2025

Kodeks cywilny” nie reguluje bezpośrednio formy w jakiej powinna być zawarta umowa sprzedaży samochodu. Zdecydowanie jednak zalecamy zrobić ją w formie pisemnej, a nie np. ustnej. Nie tylko dlatego, że może być potrzebna do okazania w Wydziale Komunikacji czy w Urzędzie Skarbowym, ale przede wszystkim dlatego, że w formie pisemnej może przydać się jako dowód w sytuacji ewentualnego sporu między stronami, już po dokonaniu transakcji.

SPIS TREŚCI

Forma umowy kupna-sprzedaży
Dane w umowie kupna-sprzedaży
Dodatkowe dokumenty do umowy
Dodatkowe ustalenia przy zawieraniu mowa kupna-sprzedaży
Umowa kupna-sprzedaży – odpowiedzialność za ukryte wady auta
Wzory umów kupna-sprzedaży samochodu

Forma umowy kupna-sprzedaży

W szczególności umowa sporządzona w formie pisemnej jest wymagana wówczas, gdy nabywcą jest przedsiębiorca, a zakupiony samochód ma mu służyć do prowadzenia działalności. Umowa sprzedaży jest wtedy dokumentem, który nie tylko stanowi dowód zakupu, ale jest także dowodem księgowym.

Art. 535 „Kodeksu cywilnego” jasno określa wzajemne zobowiązania stron umowy sprzedaży – „Przez umowę sprzedaży sprzedawca zobowiązuje się przenieść na kupującego własność rzeczy i wydać mu rzecz, a kupujący zobowiązuje się rzecz odebrać i zapłacić sprzedawcy cenę.”

Stronami umowy mogą być zarówno osoby fizyczne, jak i osoby prawne (np. przedsiębiorstwa, spółki itd.). Nie ma tu żadnych ograniczeń. Natomiast, ważne jest, aby były one w umowie dokładnie oznaczone. Tak, aby możliwa była ich jednoznaczna identyfikacja. W przeciwnym razie umowa kupna-sprzedaży samochodu może okazać się nieważna (np. w wypadku niewłaściwej reprezentacji stron w przypadku osób prawnych).

Dwa komplety kluczyków do subaru leżą na stole

Koniecznie trzeba zadbać o przekazanie dwóch kompletów kluczyków

Dane w umowie kupna-sprzedaży

Przede wszystkim umowa powinna zawierać dane sprzedawcy i kupującego, ich adresy oraz serie i numery dowodów osobistych. Sprzedawcą nie musi być właściciel samochodu. Może go reprezentować pełnomocnik, ale tylko pod warunkiem, że posiada i przedstawi pełnomocnictwo do sprzedaży, którego udzielił mu właściciel auta. W wypadku firm należy podać nazwę, adres i numer NIP.

Umowa kupna-sprzedaży samochodu powinna zawierać następujące dane:

datę i miejsce zawarcia (data jest istotna ze względu na termin rejestracji samochodu oraz wiąże się z jego ubezpieczeniem),
marka i model samochodu, rok produkcji, numer nadwozia, numer rejestracyjny, numer karty pojazdu (jeśli była wydana), aktualny przebieg, kolor,
cenę sprzedaży samochodu zarówno w formie kwoty, jak i słownie,
oświadczenie kupującego o znajomości stanu technicznego pojazdu,
informację o tym, kiedy samochód zostanie przekazany kupującemu,
określenie, która ze stron ponosi koszty związane z zawarciem umowy,
podpisy obydwu stron.

Jeśli sprzedawany samochód ma widoczne wady, warto je wymienić, a nawet sfotografować (jako załączniki do umowy).

Kupujący musi również pamiętać o tym, że kwota, wynikająca z umowy kupna-sprzedaży samochodu nie jest wyznacznikiem jego wartości, która powinna być opodatkowana za pomocą podatku PCC. Podatek PCC jest regulowany od ceny rynkowej auta. Jeśli jest ona wyższa niż cena samochodu na umowie, do celów opodatkowania należy przyjąć cenę rynkową. Jeżeli cena na umowie jest wyższa od ceny rynkowej, wówczas podatek płaci się od ceny, która widnieje na umowie. Kupujący nie ma obowiązku uiszczenia podatku PCC jedynie w sytuacji, gdy wartość samochodu nie przekracza 1 000 zł. Podatek od kupna samochodu wynosi 2% od jego rynkowej wartości. Warto również pamiętać o obowiązku przerejestrowania samochodu na nowego właściciela w ciągu 30 dni od zakupu.

Dodatkowe dokumenty do umowy

Oprócz dwóch kompletów kluczy do samochodu, kupujący powinien otrzymać od sprzedającego następujące dokumenty:

dowód rejestracyjny,
kartę pojazdu (jeśli była wydana),
dowód zawarcia obowiązkowego ubezpieczenia OC oraz potwierdzenie jego zapłaty.

Trzeba pamiętać o przejęciu również „karty pojazdu", jeżeli została wydana

Jeżeli auto zostało sprowadzone z zagranicy, sprzedający powinien również przekazać kupującemu potwierdzenia uiszczenia wszystkich obowiązkowych opłat związanych z rejestracją w Polsce takiego auta:

opłaty recyklingowej,
opłat celnych,
należnych podatków (akcyza).

Dodatkowe ustalenia przy zawieraniu umowy kupna-sprzedaży

Kupującemu samochód często zależy na przeprowadzeniu jego przeglądu technicznego na stacji kontroli pojazdów. Koszt takiego przeglądu ponosi zazwyczaj kupujący, chyba że strony ustaliły inaczej. Warto zwrócić uwagę, aby podczas takiego przeglądu diagnosta sprawdził, czy numeru VIN auta jest poprawnie wpisany do dowodu rejestracyjnego.

Oczywiście, numer VIN powinien wcześniej sprawdzić również kupujący, aby potwierdzić, że dane zawarte w umowie są poprawne i zgadzają się z dokumentami, które sprzedający zamierza dołączyć do umowy. Numer VIN znajduje się w kilku miejscach samochodu, m.in. na tabliczce znamionowej w komorze silnika, pod dywanikiem przy fotelu pasażera, na tablicy rozdzielczej (tuż przy szybie).

Umowa kupna-sprzedaży – odpowiedzialność za ukryte wady auta

Za ukryte wady samochodu odpowiada jego sprzedawca, co wynika z zasad rękojmi za tzw. wady fizyczne opisanej w „Kodeksie cywilnym” w artykułach od 556 do 576. W chwili stwierdzenia takich wad kupujący powinien natychmiast powiadomić o nich sprzedawcę. Rękojmia obowiązuje rok od daty podpisania umowy kupna-sprzedaży samochodu.

Umowę kupna-sprzedaży samochodu powinno się sporządzać i czytać na spokojnie. Sprzedający nie ma prawa ograniczać kupującemu ani dostępu do dokumentów niezbędnych do zawarcia umowy, ani czasu na ich analizę. Jeżeli już po zawarciu umowy kupujący stwierdzi w niej błędy, ma prawo i obowiązek zwrócić się do sprzedającego z prośbą o ich usunięcie.