Sposób, w jaki zużywa się bieżnik, sygnalizuje problemy z autem i jest cenną wskazówką diagnostyczną.
Marcin Klimkowski
Opony nie zawsze zużywają się równomiernie na całej szerokości bieżnika. Niewielkie różnice mogą wynikać z charakterystyki samochodu i stylu jazdy, ale mocno wytarte fragmenty powinny wzbudzić czujność.
Warto od czasu do czasu obejrzeć bieżnik, zwracając uwagę także na jego krawędzie. Charakterystyczne ślady zużycia mogą powiedzieć mechanikowi bardzo dużo o tym, co dzieje się z kołami i zawieszeniem.
W ARTYKULE
- Przyczyny, które mogą kryć się za nierównomiernym zużyciem opon.
- Zużyte zewnętrzne krawędzie bieżnika często oznaczają zbyt niskie ciśnienie powietrza w oponie, a mocniej starty środek – zbyt wysokie.
- Każdy niepokojący sposób zużycia opony warto skonsultować z mechanikiem, aby ustalić przyczynę takiego zużycia opony.
Jeżeli ciśnienie powietrza w oponach jest zbyt niskie, szybciej zużywają się zewnętrze krawędzie bieżnika
Zużyte obie krawędzie. Sprawdź ciśnienie
Jeżeli bieżnik jest mocniej zużyty na obu krawędziach, a jego środkowa część pozostaje w lepszym stanie, częstą przyczyną jest zbyt niskie ciśnienie powietrza w oponie. Opona nadmiernie się wtedy odkształca, a z nawierzchnią współpracują głównie jej zewnętrzne krawędzie.
Odwrotny efekt – mocniej zużyty środek bieżnika przy relatywnie dobrych krawędziach – może wskazywać na zbyt wysokie ciśnienie. W obu przypadkach należy sprawdzić ciśnienie powietrza w oponach i dostosować je do wartości zalecanych przez producenta samochodu. Trzeba pamiętać, że wartości te zazwyczaj są różne dla opon z przodu i z tyłu oraz zależą od obciążenia auta. W skrajnym przypadku może być konieczność wymiany całego kompletu opon.
Jeżeli ciśnienie powietrza w oponach jest zbyt wysokie, szybciej zużywa się środkowa część bieżnika
Jedna krawędź zużyta mocniej
Dużo bardziej starta zewnętrzna albo wewnętrzna krawędź opony często wskazuje na problem z geometrią zawieszenia. Koło nie przylega wtedy do nawierzchni pod optymalnym kątem, przez co jedna krawędź opony jest obciążona bardziej niż druga.
Nie zawsze oznacza to jednak rozregulowanie geometrii zawieszenia. Przyczyną mogą być również zużyte lub uszkodzone elementy zawieszenia, niewłaściwa wysokość zawieszenia, a w niektórych samochodach także nieprawidłowe ustawienie kół tylnej osi. Zawsze po wymianie elementów zawieszenia należy skontrolować i wyregulować jego geometrię.
Jeżeli samochód ściąga na jedną stronę, kierownica podczas jazdy na wprost jest przekręcona albo opony zużywają się asymetrycznie, kontrola geometrii jest szczególnie wskazana.
Bardzo częstą przyczyną nierównomiernego zużycia bieżnika opony jest uszkodzenie elementów zawieszenia (wahaczy, tulei, drążków)
„Ząbkowanie” i nierówności bieżnika
Kolejnym charakterystycznym sposobem zużycia bieżnika jest tzw. ząbkowanie, czyli nierównomierne zużycie klocków bieżnika. Podczas przesuwania dłonią po oponie w jednym kierunku powierzchnia wydaje się gładka, a w przeciwnym – wyraźnie nierówna.
Takie zjawisko może być związane m.in. z nieprawidłową geometrią kół, zużyciem elementów zawieszenia lub niewłaściwą pracą amortyzatora. Jeśli nierówności w zużyciu bieżnika pojawiają się przede wszystkim na oponach jednej osi, warto sprawdzić stan techniczny elementów jej zawieszenia.
Nierównomiernie zużytej opony nie należy więc traktować jedynie jako problemu estetycznego. Opona jest swego rodzaju świadectwem warunków, w jakich pracuje koło. Jej dokładne oględziny mogą pomóc w wykryciu usterki, zanim da ona o sobie znać poważniejszym pogorszeniem zachowania się samochodu podczas jazdy albo przedwczesnym zużyciem kompletu opon.
FOT. Drive Mode
FAQ – najczęściej zadawane pytania na temat nierównomiernego zużycia opon
1. Co oznacza nierównomierne zużycie opon?
Nierównomierne zużycie opon może wskazywać na nieprawidłowe ciśnienie powietrza, problemy z geometrią kół lub zużycie elementów zawieszenia.
2. Dlaczego opona zużywa się na obu krawędziach?
Częstą przyczyną jest zbyt niskie ciśnienie powietrza. Opona mocniej odkształca się podczas jazdy, a z nawierzchnią stykają się głównie jej krawędzie.
3. Co oznacza mocniej zużyty środek bieżnika?
Mocniej starty środek bieżnika przy lepiej zachowanych krawędziach może wskazywać na zbyt wysokie ciśnienie powietrza w oponie.
4. Dlaczego jedna krawędź opony zużywa się szybciej?
Może to oznaczać nieprawidłową geometrię zawieszenia. Przyczyną bywają również zużyte elementy zawieszenia, jego niewłaściwa wysokość lub problemy z geometrią zawieszenia tylnej osi.
5. Co to jest ząbkowanie opon?
Ząbkowanie to nierównomierne zużycie klocków bieżnika. Powierzchnia opony jest wyczuwalnie nierówna, a przyczyną mogą być problemy z geometrią kół lub z zużyte elementy zawieszenia.
6. Czy nierównomiernie zużytą oponę trzeba wymienić?
Nie każda nierównomierność zużycia oznacza konieczność wymiany opony. Należy ocenić jej stan i znaleźć przyczynę zużycia. Jeśli bieżnik jest mocno starty lub uszkodzony, opona może jednak wymagać wymiany.
