Drgania kierownicy jednoznacznie wskazują na awarię lub uszkodzenie podzespołów samochodu.
Marcin Klimkowski
Drżąca kierownica to jeden z objawów, których kierowca nie powinien ignorować. Czasami przyczyna jest prosta i można ją usunąć niewielkim kosztem, np. niewłaściwe wyważenie koła. Innym razem wibracje są konsekwencją zużycia elementów przeniesienia napędu albo utrzymujących koła we właściwej pozycji.
Bardzo ważne jest jednak to, w jakich warunkach pojawiają się drgania. Czy kierownica zaczyna drżeć przy określonej prędkości? Czy dzieje się to wyłącznie podczas przyspieszania? A może wibracje pojawiają się przede wszystkim po naciśnięciu pedału hamulca? Odpowiedzi na te pytania są dla mechanika cenną wskazówką diagnostyczną.
W ARTYKULE
- Drgania kierownicy są sygnałem usterki samochodu.
- Przyczyna drgań zależy przede wszystkim od tego, kiedy się pojawiają.
- Mogą być związane m.in. z kołami, hamulcami, zawieszeniem, układem kierowniczym lub napędowym.
Drgania kierownicy podczas jazdy z wyższą prędkością z reguły świadczą, o problemach z obręczą koła lub oponą (złe wyważenie lub montaż, za niskie ciśnienie, uszkodzenie)
Kierownica drży przy określonej prędkości
Jeżeli drgania pojawiają się przede wszystkim podczas jazdy ze stałą prędkością, szczególnie w określonym zakresie, np. 80-120 km/h, pierwszym podejrzanym powinny być koła i opony. Najczęstszą przyczyną drgań są niewyważone koła. Niewielkie odchylenie masy względem osi obrotu przy większej prędkości może powodować wyraźne wibracje przenoszące się na kierownicę.
Przyczyną mogą być również uszkodzona lub zdeformowana opona, skrzywiona felga, nieprawidłowe osadzenie koła na piaście albo nierównomierne zużycie bieżnika. Po sezonowej wymianie kół warto zwrócić uwagę, czy problem nie pojawił się właśnie wtedy.
Jeżeli drgania występują niezależnie od konkretnej prędkości albo towarzyszą im stuki, należy sprawdzić także łożyska kół, elementy zawieszenia i układu kierowniczego. Zużyty przegub kulowy, końcówka drążka kierowniczego, czy tuleja wahacza, mogą powodować nie tylko wibracje, lecz także pogorszenie stabilności samochodu. W takim przypadku dalsza jazda może być niebezpieczna.
Jeżeli zużyte są przeguby, drgania są przenoszone właśnie na kierownicę
Drżenie podczas przyspieszania – podejrzany układ napędowy
Zdarza się, że samochód zachowuje się poprawnie podczas toczenia ze stałą prędkością, ale kierownica lub całe nadwozie zaczynają drżeć po dodaniu gazu. Wtedy podejrzenia często kierują się w stronę układu napędowego.
W samochodach z napędem na przednią oś częstą przyczyną drgań są (lub mogą być) zużyte przeguby półosi napędowych lub same półosie. Szczególnie istotne jest, czy drgania nasilają się podczas mocnego przyspieszania i słabną po odjęciu gazu. Uszkodzenie przegubu zewnętrznego częściej objawia się charakterystycznym klikaniem lub stukaniem podczas skręcania, natomiast zużycie przegubu wewnętrznego może powodować właśnie wibracje pod obciążeniem.
Warto również sprawdzić poduszki silnika i skrzyni biegów. Ich zużycie może powodować przenoszenie drgań zespołu napędowego na nadwozie. W samochodach z napędem na cztery koła lub tylną oś do listy potencjalnych podejrzanych dochodzą m.in. wał napędowy, jego przeguby i elementy podporowe.
Jeżeli drgania zależą przede wszystkim od obrotów silnika, a nie od prędkości samochodu, diagnostyka powinna objąć również sam silnik. Nierówna praca jednostki, problemy z zapłonem w silniku benzynowym czy nieprawidłowe spalanie w dieslu mogą generować wibracje, choć zwykle towarzyszą im także inne objawy.
Wykrzywiona tarcza hamulcowa i jej nierównomierna grubość są przyczyną drgań kierownicy podczas hamowania
Kierownica drży podczas hamowania
Drgania pojawiające się po naciśnięciu pedału hamulca, zwłaszcza podczas hamowania z większej prędkości, bardzo często wskazują na problem z hamulcami. Najczęściej podejrzewane są tarcze hamulcowe, ale samo stwierdzenie „krzywe tarcze” jest pewnym uproszczeniem.
Tarcza może mieć nierównomierną grubość, a przyczyną problemu mogą być również nierównomiernie odkładające się materiały cierne, niewłaściwe docieranie albo problemy z piastą. W efekcie podczas obrotu tarczy zacisk hamulcowy jest okresowo odsuwany lub dociskany, co kierowca może odczuwać jako pulsowanie pedału i drgania kierownicy.
Podczas diagnostyki trzeba więc sprawdzić nie tylko tarcze i klocki hamulcowe, lecz także piasty, łożyska oraz elementy zawieszenia. Luz w zawieszeniu może dodatkowo potęgować wibracje pojawiające się podczas hamowania.
Jeżeli drganiom towarzyszy ściąganie samochodu na jedną stronę, należy sprawdzić również pracę zacisków hamulcowych. Zapieczony tłoczek lub prowadnice mogą powodować nierównomierne hamowanie poszczególnych kół.
Drgania kierownicy występujące tylko w określonych okolicznościach i jednoznacznie wskazują przyczynę ich powstania
Drgania przy skręcaniu i na nierównościach
Nie wszystkie wibracje mają związek z prędkością jazdy. Jeżeli kierownica drży, „przeskakuje” albo wyraźnie zmienia położenie podczas przejeżdżania przez nierówności, przyczyn należy szukać przede wszystkim w zawieszeniu i układzie kierowniczym.
Do kontroli kwalifikują się drążki kierownicze i końcówki drążków, sworznie wahaczy, tuleje, łożyska kolumn McPhersona oraz amortyzatory. W samochodach z hydraulicznym lub elektrycznym wspomaganiem warto również zwrócić uwagę na ewentualne nieprawidłowości pracy układu kierowniczego.
Szczególnie niepokojące są jednoczesne drgania kierownicy, stuki, „pływanie” samochodu po drodze, ściąganie na boki albo nierównomierne zużycie opon. Mogą one oznaczać, że koło nie jest już prawidłowo prowadzone przez zawieszenie. W takiej sytuacji nie należy ograniczać się do wyważenia kół.
Najważniejsze jest więc zapamiętanie prostej zasady: drgania przy konkretnej prędkości sugerują przede wszystkim, że przyczyną są koła i opony, drgania pod obciążeniem wskazują na układ napędowy, a drgania podczas hamowania – na układ hamulcowy. Jeśli pojawiają się na nierównościach lub podczas skręcania, szczególną uwagę trzeba zwrócić na zawieszenie i układ kierowniczy. To oczywiście nie jest diagnoza, lecz wskazówka. Ostateczne rozpoznanie przyczyny drgań wymaga sprawdzenia samochodu na podnośniku i pomiarów, ponieważ kilka różnych usterek może powodować bardzo podobne objawy.
FOT. Drive Mode
FAQ – najczęściej zadawane pytania na temat drgań i wibracji odczuwalnych na kierownicy
1. Dlaczego kierownica drży podczas jazdy?
Przyczyną mogą być m.in. niewyważone koła, uszkodzona opona lub felga, zużyte elementy zawieszenia i układu kierowniczego, hamulce albo podzespoły układu napędowego.
2. Co oznaczają drgania kierownicy przy określonej prędkości?
Najczęściej wskazują na problem z kołami lub oponami, np. niewłaściwe wyważenie, deformację opony albo skrzywioną felgę.
3. Dlaczego kierownica drży przy przyspieszaniu?
Drgania nasilające się po dodaniu gazu mogą wskazywać na zużyte przeguby lub półosie napędowe, a także poduszki silnika i skrzyni biegów.
4. Dlaczego kierownica drży podczas hamowania?
Najczęściej podejrzewa się nierównomierną pracę tarcz hamulcowych, ale przyczyną mogą być również problemy z piastą, łożyskiem, zaciskiem lub zawieszeniem.
5. Co oznaczają drgania kierownicy na nierównościach?
Mogą wskazywać na zużycie drążków kierowniczych, końcówek drążków, sworzni, tulei, amortyzatorów lub innych elementów zawieszenia.
6. Czy z drgającą kierownicą można dalej jeździć?
Zależy to od przyczyny. Niewyważone koło jest zwykle mniej pilnym problemem, natomiast drgania połączone ze stukami, ściąganiem auta lub pogorszeniem stabilności wymagają szybkiej naprawy.
