Wysoka moc silnika i duży akumulator to wcale nie rzeczy najważniejsze.
Witold Blady
Kluczowa okazuje się możliwość taniego ładowania – najlepiej w domu, ewentualnie w miejscu pracy. Są kierowcy, którzy mimo braku takiej możliwości wybierają auto elektryczne i zasilają je „na mieście”, jednak według nas wallbox lub gniazdo siłowe (czasem wystarczy zwykłe gniazdko 230 V) to warunek konieczny, by w ogóle rozważać zakup „elektryka”. Kierowcy, którzy nie są pewni, czy mają taką możliwość powinni to dokładnie sprawdzić.
- Jeśli rozważasz zakup samochodu elektrycznego, cena auta jest tylko jednym z wielu istotnych elementów.
- Najważniejsza jest możliwość taniego ładowania – najlepiej we własnym garażu lub z ładowarki przed domem.
- Koniecznie sprawdź zasięg auta, ale taki realny, nie według procedur WLTP.
- Porównuj oferty dotyczące ładowania samochodu w trasie, na stacjach o dużej mocy.
Możliwość ładowania w domu (pod domem, w garażu itp.) w wypadku auta elektrycznego jest wręcz niezbędna
Możliwość ładowania w domu
Nawet jeśli dla kogoś nie jest szczególnie ważny argument związany z niższą ceną energii w domu w porównaniu z publicznymi stacjami, musi przyznać, że ładowanie „na mieście” wymaga jednak sporo zachodu – trzeba autem specjalnie jechać do ładowarki, zostawić je na dłużej, później po nie wrócić. Nawet jeśli „słupek” jest dość blisko, cały proces wymaga trochę czasu i fatygi. W domu natomiast wystarczy podłączyć przewód do gniazda w samochodzie i odpiąć rano. Całość zajmuje dosłownie kilkadziesiąt sekund.
Każdy samochód elektryczny można naładować korzystając z gniazdka 230 V. Będzie to jednak bardzo powolne ładowanie, dlatego z tej możliwości powinno się korzystać jedynie w sytuacjach awaryjnych, gdy nie da się inaczej. Co innego gniazdo siłowe. Napięcie 400 V pozwala uzyskać większą moc ładowania. Jaką? Tu przechodzimy do drugiego ważnego zagadnienia.
Spośród wszystkich możliwości ładowania w domu najbardziej praktyczny jest wallbox o mocy do 11 kW
Przyłącze energii elektrycznej w domu
Moc, z jaką będziemy mogli naładować auto w domu, zależy od trzech rzeczy. Ze strony pojazdu jest to ładowarka pokładowa (prądu przemiennego AC), która jest fabrycznie zainstalowana w samochodzie. Dziś zazwyczaj ma ona moc 11 kW, chociaż w niektórych droższych modelach za dopłatą można mieć ładowarkę AC o mocy 22 kW. Natomiast ze strony domu jest to po pierwsze rodzaj wallboxa, po drugie zaś – moc dostarczana do domu przez zakład energetyczny. W wypadku domu jednorodzinnego standardowa moc wynosi zazwyczaj 13-17 kW. Jeśli przydział mocy jest niewielki, do ładowania auta będzie można uzyskać najwyżej 7,4 kW, jeśli większy – nawet 11 kW. Aby mieć możliwość ładowania auta z mocą aż 22 kW trzeba postarać się o zwiększenie mocy w budynku. W nowoczesnych domach z wieloma urządzeniami elektrycznymi (płyta indukcyjna, pompa ciepła, sauna) zapotrzebowanie na energię elektryczną może być naprawdę duże. Trzeba więc „zgrać” ze sobą wszystkie trzy elementy – moc ładowarki w aucie plus wallbox porządnej klasy plus odpowiednia moc dostarczana do domu. Wtedy nawet samochód elektryczny z największym akumulatorem każdego ranka będzie mógł być naładowany do pełna.
Jaki wallbox wybrać? To zależy od indywidualnych preferencji. Można kupić urządzenie montowane na stałe na ścianie (stąd nazwa) lub przenośne. Jeśli np. parkujemy w hali garażowej warto zadbać o to, by nikt niepowołany nie naładował auta podczas naszej nieobecności. Jest więc niezbędne urządzenie z kontrolą dostępu np. za pomocą karty RFID lub aplikacji.
Zasięg auta elektrycznego zmienia się w zależności od temperatury zewnętrznej i mocno zależy od prędkości jazdy
Sprawdzenie realnego zasięgu
Zasięg to jeden z najważniejszych parametrów auta elektrycznego. Producenci podają go według procedury WLTP, która nie zawsze odzwierciedla rzeczywiste warunki, w jakich eksploatowany jest samochód. Jeśli auto według danych WLTP przejedzie 500 km, w praktyce przy jeździe autostradowej może to być ok. 300-350 km, a zimą jeszcze mniej. Dlatego nie należy kierować się wyłącznie danymi producenta, lecz warto poszukać niezależnych testów zasięgu aut elektrycznych i sprawdzić, jak samochód radzi sobie przy prędkościach 120 czy 140 km/h. O ile oczywiście zamierzamy jeździć autem elektrycznym w dłuższe trasy, część kierowców decyduje się bowiem na elektryka po to, by wykorzystywać go tylko w mieście i bliskich okolicach. W takim wypadku wystarczający będzie samochód z zasięgiem około 250 km. Tym bardziej, że to właśnie zasięg (wynikający m.in. z rozmiaru akumulatora) jest jednym z parametrów, które mają największy wpływ na cenę auta.
Wysoka moc ładowania prądem stałym bardzo skraca czas ładowania
Moc ładowania prądem stałym (DC)
Kolejny istotny parametr to moc ładowania. Niektóre auta przyjmują maksymalnie 50 kW, inne ponad 250 kW, a nawet więcej. Różnica podczas dłuższej podróży jest ogromna – postój na uzupełnienie od 10 do 80% energii akumulatora może trwać ok. 15 minut, ale może nawet 45 lub dłużej. Sam szczytowy wynik nie mówi jednak wszystkiego. Liczy się również to, jak długo samochód jest w stanie utrzymać wysoką moc ładowania.
Dwa modele, które w teorii przyjmują do 150 kW w praktyce mogą ładować się w zupełnie różnym tempie. To zależy od tzw. krzywej ładowania. Niestety, takie dane są objęte często klauzulą „tajne specjalnego znaczenia”. Oczywiście żartujemy, ale producenci rzadko je udostępniają i trzeba raczej polegać na danych z niezależnych testów.
Nie zawsze najwyższa moc ładowania przekłada się na najkrótszy czas ładowania. Lepszy efekt daje niższa moc, za to stale utrzymywana
Rodzaj akumulatora
Przed zakupem auta elektrycznego warto także sprawdzić rodzaj ogniw zastosowanych w akumulatorze. Nie jest to parametr na tyle ważny, żeby uzależniać od niego wybór samochodu, ale także ma znaczenie. Coraz więcej producentów wykorzystuje akumulatory LFP, czyli litowo-żelazowo-fosforanowe. Są one zwykle bardziej odporne na degradację i można je regularnie ładować do stu procent. Z kolei akumulatory NMC oferują zazwyczaj większą gęstość energii, co zapewnia większy zasięg przy tej samej masie akumulatora. A to z kolei oznacza, że „baterie” NMC są wyższej klasy niż LFP. W naszym klimacie ich zalety można docenić zwłaszcza zimą, gdy zasięg samochodu spada. Ten spadek w aucie z akumulatorami NMC będzie dużo mniejszy.
Wyposażenie auta
Warto też zwrócić uwagę na wyposażenie związane z eksploatacją zimową. Pompa ciepła nie jest już luksusowym dodatkiem, lecz elementem, który może znacznie ograniczyć spadek zasięgu podczas mrozów. Niektóre marki montują ją standardowo, w innych za pompę nadal trzeba płacić dodatkowo. Należy też rozważyć zakup podgrzewania foteli i kierownicy. Dzięki niemu przy niskich temperaturach nie będzie trzeba ogrzewać wnętrza do temperatury wyższej niż 19-20 stopni, a to właśnie ogrzewanie kabiny pochłania najwięcej energii po uruchomieniu auta zimą.
W autach elektrycznych pompa ciepła znacząco zmniejsza zużycie energii w zimie
Wybór optymalnej oferty ładowania
Przed zakupem samochodu elektrycznego koniecznie trzeba się przyjrzeć ofercie dotyczącej uzupełniania energii w trasie (zwłaszcza na ładowarkach prądu stałego DC). Mamy na myśli karty i aplikacje poszczególnych marek, które pozwalają ładować auto na stacjach o dużej mocy znacznie taniej niż mogą to robić kierowcy „z ulicy”, nieposiadający takich kart. Ci drudzy po prostu płacą nawet ponad 3,50 zł za 1 kWh. Przed ostatecznym wyborem konkretnego auta warto więc porównać cennik ładowania danej marki, bo może się okazać, że tańszy model będzie miał dużo wyższe stawki np. na takich stacjach jak Ionity, Greenway czy Polenergia.
Ceny nie do pobicia ma Tesla na swoich Superchargerach, na szczęście z większości z nich można korzystać niekoniecznie jeżdżąc autem tej marki, lecz po opłaceniu abonamentu. Dzięki niemu można korzystać z takich samych stawek jak użytkownicy Modelu 3 czy Y.
Przenośny wallbox (taki jak Habu SE firmy Green Cell) to bardzo wygodne urządzenie – można go podłączyć do dowolnego gniazda siłowego
Gwarancja
Na koniec warto zapoznać się z warunkami gwarancji. Standardem jest dziś osiem lat ochrony na akumulator lub gwarancja do przebiegu od 160 do 200 tysięcy kilometrów. Im lepsze warunki gwarancyjne, tym większy komfort użytkowania i wyższa wartość auta przy późniejszej odsprzedaży.
Kupując samochód elektryczny, nie warto więc skupiać się wyłącznie na deklarowanym zasięgu. Równie ważne są moc ładowania, wyposażenie poprawiające efektywność zimą oraz możliwość ładowania przy pomocy jednej karty i aplikacji na jak największej liczbie stacji należących do różnych operatorów. Dopiero połączenie tych wszystkich elementów pozwala wybrać auto, z którego będziemy zadowoleni nie tylko zaraz po zakupie, ale również przez kolejne lata użytkowania.
FAQ – najczęściej zadawane pytania na temat zakupu i użytkowania auta elektrycznego
1. Czy ładowanie w domu jest najlepszym rozwiązaniem?
Tak. Jest najtańsze, najwygodniejsze i najbardziej opłacalne na co dzień.
2. Czy warto kierować się wyłącznie zasięgiem WLTP?
Nie. Lepiej sprawdzić realny zasięg w niezależnych testach.
3. Dlaczego moc ładowania DC ma znaczenie?
Wpływa na czas ładowania podczas dłuższych podróży.
4. LFP czy NMC – który akumulator wybrać?
LFP jest tańszy, a NMC zapewnia większy zasięg w niskich temperaturach.
5. Jakie wyposażenie warto mieć w elektryku?
Przede wszystkim pompę ciepła oraz podgrzewane fotele i kierownicę.
6. Czy warto porównać oferty ładowania przed zakupem auta?
Tak. Różnice w cenach i abonamentach mogą znacząco obniżyć koszty użytkowania.
