Porady

Nie hamuj, wytracaj prędkość. Podstawowe zasady jazdy po górach

Podpowiadamy, jak należy radzić sobie w górach ze zjazdami. Zwłaszcza długimi.

<a href="https://drivemode.pl/author/maciek_z/" target="_self">Maciej Ziemek</a>

Maciej Ziemek

28 wrz, 2026
Stara jak motoryzacyjny świat zasada jazdy po górach mówi, że podczas jazdy w dół należy jechać na takim biegu, na jakim tę samą trasę pokonywałoby się pod górę. Tylko wtedy oszczędzimy sobie kłopotu, a hamulcom – przegrzania.

Tak czy inaczej, jeśli wybieramy się w wysokie góry, kontrola stan technicznego układu hamulcowego przed wyjazdem jest tak samo obowiązkowa, jak dobre przygotowanie trasy. Warto wtedy skontrolować nie tylko poziom i jakość płynu hamulcowego, ale również grubość klocków i tarcz hamulcowych. Każdy z tych elementów osobno i wszystkie razem mają wpływ na skuteczność hamowania, czyli na bezpieczeństwo.

W ARTYKULE

  • Hamowanie silnikiem polega na wytracaniu prędkości przez zdjęcie nogi z gazu, gdy samochód pozostaje na biegu.
  • Taka technika wytracania prędkości ogranicza zużycie i nagrzewanie hamulców, szczególnie podczas długich zjazdów.
  • Hamowanie silnikiem nie zawsze wystarcza do wytracenia prędkości i użycie hamulca jest niezbędne.
Droga w Alpach z dużym spadkiem i znak aby używać niskich biegów i hamować silnikiem

Tak duże nachylenie drogi zdarza się tylko na drogach lokalnych

Technika jazdy zależy od auta

W zależności od tego, czy podróżuje się samochodem z przekładnią mechaniczną czy automatyczną lub autem elektrycznym, różna jest technika hamowania silnikiem, czyli wytracania prędkości bez dotykania pedału hamulca. W samochodzie z mechaniczną skrzynią biegów trzeba wybrać konkretny bieg (najczęściej drugi), puścić sprzęgło i… czekać na efekt. Od nachylenia drogi i profilu zakrętów zależy, czy to wystarczy, ale o tym za chwilę. Jedno jest pewne – krótkotrwałe hamowanie, żeby zwolnić np. przed nawrotem, to żaden grzech. Chodzi o to, żeby nie jechać z nogą na hamulcu przez 40 kilometrów, a i takich zjazdów w Alpach nie brakuje.

W wypadku jazdy samochodem wyposażonym w przekładnię automatyczną kierowca musi przejąć kontrolę nad zmianą przełożeń i „zmusić” ją do pracy na niższych biegach. Większość automatycznych skrzyń biegów, nowszej i starszej konstrukcji, zapewnia taką możliwość.

Zegary BMW serii 7

W wypadku aut z przekładnią automatyczną czy dwusprzęgłową efekt hamowania silnikiem można zwiększyć poprzez wybór ręcznej zmiany przełożeń

Najłatwiej mają podróżujący samochodem elektrycznym. W „elektryku” wystarczy wybrać maksymalny poziom odzysku energii, jeśli jest regulowany, i sprawa hamowania silnikiem załatwiona. Bardzo możliwe, że nawet podczas stromych lub długich zjazdów używanie hamulców w ogóle nie będzie potrzebne, bo wystarczy hamowanie silnikiem. Pamiętać trzeba tylko o jednym – w trasę w dół nie wolno ruszać z maksymalnie naładowanym akumulatorem. Wówczas nie może on przyjąć odzyskanej energii, elektronika automatycznie wyłącza funkcję odzysku energii i do wytracania prędkości pozostają jedynie hamulce.
Widok górskiej drogi, która serpentynami prowadzi w dół.

Zjazdy w Alpach to nie tylko kilka nawrotów na krótkim odcinku, czasami w dół jedzie się przez nawet 40 km

Zjazd zjazdowi nierówny

Krótkie i strome, długie i łagodne – w wysokich górach, np. w Alpach, zjazdy potrafią ciągnąć się nie przez kilka czy kilkanaście kilometrów, ale nawet przez kilkadziesiąt. Najlepszymi przykładami są zjazd z przełęczy Stelvio w dowolnym kierunku (obydwa mają po 25 km), zjazd z Małej Przełęczy św. Bernarda w kierunku Francji (30 km), czy zjazd z przełęczy Simplon w kierunku Włoch (40 km).

Planując podróż przez góry warto wiedzieć nie tylko z jak długimi zjazdami przyjdzie nam się mierzyć, ale również z jak stromymi, czyli z nachyleniem drogi. Nachylenie drogi to wielkość, która opisuje różnicę wysokości między dwoma punktami na drodze, odniesiona do odległości miedzy nimi. Np. 10-procentowe nachylenie drogi w dół na odcinku 5 kilometrów oznacza, że po tym dystansie znajdziemy się 500 m niżej. Ponieważ w Alpach często jest do pokonania różnica poziomów wynosząca aż 2000 metrów, przy 10-procentowym nachyleniu drogi potrzeba aż 20 km, aby znaleźć się 2 km niżej niż na początku zjazdu.

Na większości dróg tranzytowych przez Alpy spotyka się nachylenie do maksymalnie 13%. Na drogach drugorzędnych zdarzają się nachylenia 15-, a nawet 18-procentowe.

FOT.: BMW, Mini, Drive Mode

FAQ – najczęściej zadawane pytania na temat hamowania silnikiem

1. Co to jest hamowanie silnikiem?

Hamowanie silnikiem to wytracanie prędkości samochodu poprzez zdjęcie nogi z pedału przyspieszenia, gdy auto pozostaje na biegu.

2. Jak hamować silnikiem w samochodzie z mechaniczną skrzynią biegów?

Trzeba tylko zdjąć nogę z pedału przyspieszenia i pozostawić samochód na biegu. Jeśli potrzebne jest mocniejsze wytracenie prędkości, należy zredukować przełożenie, dostosowując je do prędkości jazdy i obrotów silnika.

3. Czy hamowanie silnikiem oszczędza hamulce?

Tak. Ogranicza zużywanie się zarówno klocków, jak i tarcz hamulcowych.

4. Czy hamowanie silnikiem zmniejsza zużycie paliwa?

W nowoczesnych samochodach zdjęcie nogi z pedału przyspieszenia przy pozostawieniu włączonego biegu odcina dopływ paliwa do silnika. Zależy to od strategii sterownika silnika i warunków jazdy.

5. Czy automat też hamuje silnikiem?

Tak. Automatyczna skrzynia biegów może samoczynnie redukować przełożenia podczas zwalniania. W wielu samochodach można też wybrać niższy bieg lub tryb ręcznej zmiany przełożeń.

REKLAMA

Przeczytaj również

Jaki olej wlać do auta? Krótki przewodnik po najważniejszych cechach olejów oraz ich oznaczeniach

Jaki olej wlać do auta? Krótki przewodnik po najważniejszych cechach olejów oraz ich oznaczeniach

Czy małe silniki w dużych autach mają sens? Bierzemy pod lupę ideę tzw. downsizingu

Czy małe silniki w dużych autach mają sens? Bierzemy pod lupę ideę tzw. downsizingu

Najgorsze silniki benzynowe ostatniej dekady. Lepiej omijać je z daleka

Najgorsze silniki benzynowe ostatniej dekady. Lepiej omijać je z daleka

Kiedy należy wymieniać rozrząd? Podpowiadamy jak uniknąć kosztownej naprawy

Kiedy należy wymieniać rozrząd? Podpowiadamy jak uniknąć kosztownej naprawy

Hamowanie silnikiem. Jak robić to prawidłowo i dlaczego kierowcy powinni z niego korzystać?

Hamowanie silnikiem. Jak robić to prawidłowo i dlaczego kierowcy powinni z niego korzystać?

Brak artykułów
REKLAMA
Share This