Jak
oceniamy
samochody

Obiektywne oceny i subiektywne opinie

Niezależnie od tego, czy chodzi o samochody, smartfony, czy sprzęt do górskiej wspinaczki, najlepszym źródłem sprawdzonych i wiarygodnych informacji na ich temat są niezależne testy. Wzbogacone opinią, czasem nawet mocno subiektywną, dla Czytelników – dla Was – stanowią porcję solidnej wiedzy.

Wszelkie dane i informacje podawane przez producentów to przecież jedynie deklaracje oraz materiały promocyjne – nawet jeśli pokrywają się ze stanem faktycznym, służą zachwalaniu własnego produktu. Są oczywiście tacy, którym można zaufać w większym stopniu, bo ich informacje są tradycyjnie rzetelne – pierwszym przykładem, jaki przychodzi na myśl jest Porsche ze wszystkimi danymi o osiągach swoich samochodów – ale są i tacy, których wiarygodność nie jest szczególnie wysoka, jak np. Tesla z podawanym przez komputer pokładowy jej modeli notorycznie zaniżonym zużyciem energii.

Testy

Nasze testy mają dać odpowiedź na pytanie co dany samochód potrafi – czyli jak przyspiesza, jak hamuje, jakie ma właściwości jezdne, ile zużywa paliwa (lub energii elektrycznej), oraz co oferuje – czyli jaki poziom komfortu, ile miejsca w kabinie, jakie rozwiązania funkcjonalne, jakiej klasy multimedia itd., z końcową oceną na ile jest dobry.

Z autami, opisywanymi w artykułach oznaczonych jako „Test” lub „Test porównawczy”, najczęściej spędzamy tydzień i pokonujemy ponad 1000 km, na które składa się jazda miejska, zwykłymi drogami oraz autostradami. Na końcowy wynik wpływają trzy składowe opisane poniżej.

1. Pomiary osiągów. Wszystkie osiągi podawane w testach – przyspieszenie, elastyczność, droga hamowania oraz zużycie paliwa/energii – to wyniki naszych pomiarów. Używamy do tego urządzenia VBOX Sport firmy Racelogic, cieszącej się międzynarodowym uznaniem w dziedzinie pomiaru dynamiki samochodów. Jego działanie jest oparte na sygnale GPS i ze względu na wysoką dokładność pomiaru jest ono przystosowane do wykorzystania w sporcie samochodowym, a także dopuszczone do badań biegłych sądowych z obszaru motoryzacji.

• Przyspieszenie. To najbardziej podstawowy test dynamiki samochodu, a w wypadku czasu przyspieszenia do 100 km/h także najłatwiej porównywalny pomiędzy różnymi modelami. W czasie wykonywania pomiarów w aucie nie ma pasażerów ani bagażu, klimatyzacja jest wyłączona, a ciśnienie opon jest takie, jakie zaleca producent. Jeśli jest wybór trybu jazdy to zawsze używamy najbardziej sportowego, a jeśli do uzyskania najlepszych wyników jest niezbędne wyłączenie układu antypoślizgowego to go wyłączamy. W wypadku każdego auta korzystamy z tego samego, płaskiego odcinka i wykonujemy 10 prób, po pięć w każdym kierunku, aby wyeliminować wpływy wiatru oraz ewentualnej różnicy poziomów. Ostateczny wynik uzyskujemy po wyliczeniu średniej trymowanej, czyli odrzuceniu najlepszego oraz najgorszego wyniku i wyciągnięciu wartości średniej z pozostałych.
• Elastyczność. Pomiary wykonujemy opierając się na tych samych zasadach co w wypadku przyspieszenia. Wyniki podajemy w tradycyjnie przyjętych przedziałach 60-100 km/h i 80-120 km/h.
• Droga hamowania. Wykonujemy 10 prób hamowania z maksymalną siłą, a do przedstawienia wyników używamy standardowego przedziału 100-0 km/h (samo hamowanie zaczyna się kilka kilometrów na godzinę powyżej 100 km/h). W wynikach podajemy pierwszy i ostatni rezultat, odpowiadające drodze hamowania przy zimnych i rozgrzanych hamulcach. Jeśli pomiędzy nimi są wyniki, które wymagają skomentowania, poświęcamy im uwagę w tekście.
• Zużycie paliwa. Pomiar zużycia paliwa lub energii elektrycznej wykonujemy w standardowym trybie jazdy (zazwyczaj nosi nazwę Comfort lub Neutral), w wypadku każdego samochodu na tej samej trasie, w porównywalnych warunkach ruchu i z włączoną klimatyzacją.

Jeśli samochód ma ogumienie zimowe, albo jeśli pomiary są wykonywane na mokrym asfalcie (bo innej możliwości nie ma), co ma wpływ głównie na drogę hamowania oraz zużycie paliwa, zawsze zaznaczamy te fakty przy wynikach, a często również komentujemy w tekście.

2. Cechy niemierzalne. Są to wszystkie te rzeczy, które można obiektywnie ocenić, chociaż nie da się ich wyrazić wartościami liczbowymi. Na przykład zachowanie auta podczas zmiany obciążenia silnika w czasie jazdy na zakręcie, czy nagła zmiana pasa ruchu często mówią o samochodzie dużo więcej niż wyrażony w sekundach wynik sprintu do setki. W tej kategorii mieszczą się prowadzenie, wyważenie, komfort resorowania, charakterystyka działania układu kierowniczego, odgłosy pracy zawieszenia (mierzalne tylko w specjalnym laboratorium), reakcje silnika czy system multimedialny (struktura menu, dostęp do poszczególnych funkcji, ew. opóźnienia w działaniu).

3. Cechy oceniane subiektywnie. To te elementy, których ocena jest w większym stopniu oparta na subiektywnych wrażeniach testujących, jak np. przydatność niektórych udogodnień (zależy od indywidualnych potrzeb i również bywa bardzo różnie oceniana przez klientów), wyprofilowanie siedzisk i oparć foteli oraz kanapy, jakość materiałów wykończeniowych i inne.

Ocena samochodu

W testach i rankingach nie pozostawiamy samochodu bez werdyktu. W zależności od rodzaju artykułu używamy czterech systemów oceny.

1. Test. W testach ogólną jakość samochodu przedstawiamy według poniższej skali:

★☆☆☆☆ – niedopracowany, niewart poświęcenia mu nawet chwili uwagi
★★☆☆☆ – przeciętny, ma przynajmniej tyle samo wad ile zalet
★★★☆☆ – dobry, wart rozważenia, ale są lepsze samochody tej klasy
★★★★☆ – bardzo dobry, jedno z najlepszych aut tego typu na rynku
★★★★★ – wybitny, najlepszy w swoim gatunku

Ze względu na to, że posługujemy się również połówkami gwiazdek, jest to skala dziesięciostopniowa. Połówki pozwalają wyróżnić modele, które np. pomimo iż są tylko „dobre” to jedna z ich zalet jest wyjątkowo silna. Jako przykład – jeśli dany samochód zasługuje na trzy gwiazdki, ale jego cena jest znacznie bardziej atrakcyjna niż porównywalnych modeli to otrzyma trzy i pół.

2. Test porównawczy. W testach-pojedynkach stosujemy skalę punktową, a samochody oceniamy w dziesięciu kategoriach, wśród których są zarówno te klasyczne, jak właściwości jezdne, komfort czy wrażenia z jazdy, jak i nowoczesne, np. multimedia czy systemy asystujące. Końcowy wynik jest sumą punktów uzyskanych w poszczególnych kategoriach, a zwycięzcą zostaje naturalnie ten model, który zdobywa ich najwięcej. Nie przykładamy przy tym jednej miary do wszystkich samochodów, ich jakość oceniamy raczej na tle innych modeli tej samej klasy. Na przykład, multimedia Renault Clio są znacznie uboższe niż te w Audi A8, ale jeśli system infotainment Renault jest wśród maluchów jednym z najlepszych to może dostać ocenę zbliżoną do maksymalnej. Z kolei multimedia Audi mogą być jak na samochód luksusowy przeciętne i właśnie to będzie odzwierciedlała ich niższa ocena.

3. Porównanie. Jest to rodzaj artykułu, który daje nam swobodę zestawiania obok siebie modeli, które łączy jakaś cecha, ale które różnią się od siebie wielkością, mocą silnika, charakterem, osiągami, ceną itd. Przykłady: samochody sportowe z różnych przedziałów cenowych albo różnej wielkości crossovery z nadwoziem typu coupe. Tu również oceniamy każde auto w kilku kategoriach, ale w mniej ścisłych niż w testach porównawczych i dla wyraźnego odróżnienia porównania od testu porównawczego zamiast punktów używamy symboli – gwiazdek. Wyników nie sumujemy i nie wskazujemy zwycięzcy, bo porównywane samochody mogą należeć do różnych klas albo wręcz różnych generacji.

4. Ranking. W rankingach prezentujemy najlepsze według nas auta na rynku w poszczególnych klasach. Inaczej jednak niż w testach, gdzie oceniamy samochód z konkretnym silnikiem, konkretną skrzynią biegów i w konkretnej wersji wyposażenia, w rankingach bierzemy pod uwagę całą gamę danego modelu. Do jego oceny używamy tych samych dziesięciu kategorii, z których korzystamy w testach porównawczych, a werdykt wyrażamy w 10-punktowej skali. Przy czym podobnie jak w testach, jakość samochodu oceniamy na tle innych aut tej samej klasy. (Szczegółowe zasady tworzenia rankingów są tutaj).

Charakter samochodu

Proponujemy też Czytelnikom bardziej obrazowe przedstawienie dominujących cech danego samochodu – tych, które decydują o jego charakterze.

1. Testy i pierwsze jazdy. Charakter auta przedstawiamy na ilustracji wzorowanej na przełączniku trybów jazdy, spotykanym w wielu współczesnych modelach. Wybraliśmy osiem cech, które – mamy nadzieję – dają obraz „osobowości” auta bez specjalnego wyjaśnienia.

• Eco –ponadprzeciętnie oszczędny
• Normal – samochód bez dominującej cechy, przeciętny jeśli ktoś woli
• Comfort – ponadprzeciętnie wygodny
• Cross – daje możliwość jazdy w lekkim terenie, wymagany napęd na cztery koła
• Off-road – możliwość jazdy nawet w trudnym terenie
• Dynamic – ponadprzeciętnie dynamiczny, auta usportowione oraz te z silnikami o wyższej mocy
• Sport – sportowy
• Race – ekstremalny, przeznaczony do jazdy po drogach i po torze

Wiele modeli ma dzisiaj więcej niż jedną dominującą cechę charakteru, jak np. Comfort i Dynamic u niektórych limuzyn, Eco i Dynamic w wypadku wybranych aut elektrycznych czy Cross i Normal w wielu SUV-ach i crossoverach. W tych wypadkach zaznaczamy na ilustracji dwa lub nawet więcej „trybów jazdy”. Natomiast tryby Sport, Off-road i Race opisują cechy tak bezkompromisowe, że w zasadzie wykluczają wystąpienie którejkolwiek z pozostałych.

2. Rankingi. W rankingach główne cechy modelu pokazujemy w formie trzech wskazań opartych na zasadzie przeciwieństw. Grafika jest oznaczona jako DNA i dotyczy układu jezdnego, nadwozia oraz kabiny, a także obsługi.

• Układ jezdny: komfortowy-sportowy – pokazuje, ile samochód poświęca komfortu na rzecz bardziej sportowego prowadzenia (lub na odwrót)
• Nadwozie i wnętrze: praktyczne-dizajnerskie – wskazuje czy auto w imię stylu rezygnuje z cech praktycznych (lub na odwrót)
• Obsługa: intuicyjna-nieergonomiczna – daje obraz tego czy i jak bardzo funkcjonalność obsługi została w danym modelu zaniedbana (jest to jedna z głównych wad współczesnych samochodów)

Zapraszamy do lektury.